Gebouwautomatisering en controlesystemen (GACS), of Building Automation and Control Systems (BACS) in het Engels, werd vanaf eind 2025 verplicht voor grotere niet-residentiële gebouwen in Vlaanderen. Als industrieel bedrijf met HVAC-installaties boven 290 kW riskeer je boetes als je niet compliant bent – maar GACS biedt ook kansen voor energiebesparingen tot 30%.
Bij Berrentec helpen we bedrijven om hun technische installaties slimmer te sturen met geïntegreerde oplossingen op basis van PV, batterijen, laadpalen en gebouwsturing. Denk aan een geavanceerd Energy Management System (EMS) op gebouwniveau dat verbruik analyseert, storingen detecteert en kosten zoals het capaciteitstarief helpt beperken.
Wat is GACS precies?
GACS is een intelligent systeem dat technische installaties automatisch aanstuurt en optimaliseert:
- HVAC (verwarming, ventilatie, airco)
- Verlichting
- Energiepieken en -verbruik
- Laadpalen, batterijen en PV-systemen
Denk aan een geavanceerd energiebeheersysteem, of Energy Management System (EMS), maar dan op gebouwniveau: het helpt storingen opsporen, onderhoud beter plannen en energieverliezen beperken. Voor bedrijven die ook met het capaciteitstarief rekening moeten houden, kan dat een duidelijk voordeel opleveren.
Wanneer is GACS verplicht voor jouw bedrijf?
Volgens het Vlaams Energiedecreet (Artikel 11.1/1.2) en EPBD-richtlijn geldt dit voor niet-residentiële gebouwen met:
- Verwarming of gecombineerd (verwarming+ventilatie) > 290 kW nominaal thermisch vermogen
- Koeling of gecombineerd (airco+ventilatie) > 290 kW nominaal thermisch vermogen
Tijdslijn :
- 31 december 2025: Verplicht voor nieuwe én bestaande niet-residentiële gebouwen
- 31 december 2029: Grens daalt naar 70 kW
Welke functionaliteiten moet GACS hebben?
Een conform GACS moet minimaal :
- Energie monitoren: Continu meten, analyseren en bijsturen
- Efficiëntie toetsen: Verliezen opsporen en beheerder informeren
- Samenwerken: Communicatie tussen systemen (Modbus, RS485)
- Binnenklimaat monitoren
Berrentec integreert dit naadloos met Growatt/Enphase/SolarEdge-batterijen voor peak shaving en load balancing.
| Functionaliteit | Voordeel voor industrie |
|---|---|
| Energie-optimalisatie | Lagere capaciteitstarief-pieken |
| Predictive maintenance | Minder downtime |
| PV/batterij-integratie | Maximaal zelfverbruik |
| EV-laadsturing | Slim opladen zonder netbelastingthuisb |
Waarom GACS een opportuniteit is
Voordelen:
- Besparingen: Tot 20-30% op energie via dynamische tarieven en peak shaving
- Compliance: Vermijd inspectieboetes (VEKA controleert)
- Upsell-pakketten: PV + batterij + laadpalen + GACS = totaaloplossing
Berrentec oplossingen:
- Qbus: load balancing en Modbus-integratie voor slimme gebouwautomatisering.
- Peak shaving: Hoge afnamepieken vermijden
- Monitoring platforms: Real-time dashboards
- Energie-optimalisatiecontracten: Pay-per-besparing
Qbus legt daarbij sterk de nadruk op een gebouw dat als geheel gestuurd wordt, met aandacht voor verlichting, zonwering, verwarming, ventilatie en energiemanagement. Dat sluit mooi aan bij de richting waarin GACS evolueert: een gebouw moet niet alleen meten, maar ook slim reageren op verbruik, comfort en energieprijzen.
Hoe start je met een GACS-implementatie?
- Audit: Check het HVAC-vermogen (>290 kW?)
- Integratie: Bestaande PV/batterijen/laadpalen koppelen
- Certificering: VEKA-stavingsstuk
- Optimalisatie: Peak shaving en dynamische tarieven
Contacteer ons voor een gratis GACS-audit – wij maken uw gebouw future-proof.
2029: stap naar bredere toepassing
De verplichting stopt niet bij 2025. Uiterlijk tegen 31 december 2029 zakt de drempel naar 70 kW, waardoor ook heel wat kleinere kantoren, retailpanden, scholen en zorginstellingen onder de regels zullen vallen. Daarmee breidt de doelgroep van GACS aanzienlijk uit. Wie vandaag al kiest voor een schaalbaar systeem, hoeft later niet opnieuw van nul te beginnen.
Wij maken jouw gebouw future-proof!
GACS als springplank naar slimme gebouwsturing
Voor wie zijn gebouwbeheersysteem wil uitbouwen tot een geïntegreerd en toekomstgericht platform, is het interessant om te kiezen voor een oplossing waarin verschillende technieken centraal samenwerken. Qbus biedt daarvoor een sterke basis, en als officieel installateur helpt Berrentec bedrijven om die sturing correct en praktisch te implementeren.
Als u hier meer over wilt lezen, verwijzen we graag door naar het artikel van Qbus over de BACS-wetgeving voor gebouwbeheerders.
Bronnen: Vlaams Energiedecreet, EPBD-richtlijn . Laatste update: april 2026.
